Biblioteka Publiczna

Simurg

Autor: Andrić, Stanko.

Książka "Simurg" Stanko Andricia, którą gatunkowo można określić jako połączenie autobiografii z fikcją literacką, jest wybitnym przykładem prozy współczesnej, nowoczesnej i wyrafinowanej. Rzadko się zdarza, aby polski czytelnik mógł przeczytać książkę, dla której inspiracją są przestrzenie - również te historyczne i wy­obrażeniowe - Kotliny Panońskiej, chorwackiej Slawonii.

W prozie tej spotykają się dwa sposoby myślenia - intelektu­alny i codzienny. Andrić stworzył narratora - znakomitego gawę­dziarza - w którym zderzają się głosy wiejskiego dziecka i erudyty, głosy "wtedy" i głosy "teraz". Czytelnik odbiera tę dwoistość jako zaproszenie do literackiej gry, z której wyłania się obraz dzieciń­stwa, wspaniały i pociągający, ale wcale niewyidealizowany, co najwyżej zabarwiony lekką nutą nostalgii. Autor przyznaje, że jednym z najważniejszych dla niego literackich wzorców (obok Danilo Kiša) jest polski pisarz o żydowskich korzeniach, Bruno Schulz. Może Andrić jest mniej liryczny niż Schulz, ale nie mniej magiczny.

Miejsce narodzin tej poetyckiej opowieści - bezkresne równi­ny Slawonii i materialne ślady wcześniejszych kultur i cywilizacji - jest źródłem nieustannej refleksji. Można odnieść wrażenie, że narratora łączy jakaś tajemnicza więź z krajobrazem i z czasem minionym i stara się przełożyć te wrażenia na zrozumiały dla nas język. Ten powiew przeszłości jest wszechobecny i urzeczenie nią staje się obsesją narratora. Ta żywa obecność starożytnych tra­dycji i warstw kulturowych stanowi doskonały kontrapunkt dla codziennego życia na wsi, które jest w istocie ahistoryczne.

Chorwacki krajobraz stereotypowo postrzegamy z perspek­tyw wybrzeża Adriatyku i Gór Dynarskich. Większość tłu­maczeń pisarzy chorwackich na język polski utrwala tę ideę. Dlatego "Simurg" może wzbogacić mozaikę chorwackich tradycji, z którymi zapoznaje się polski czytelnik.
[na podstawie Posłowia]

Sprawdź dostępność, zarezerwuj (zamów):

(kliknij w nazwę placówki - więcej informacji)